Doğup büyüdüğü toprakların şekillendirdiği 2026-2027 Dönem Başkanı, Nijerya'nın dinamik ruhunu Rotary liderliğine taşıyor.
Yazar: Diana Schoberg
Fotoğraflar: Monika Lozinska
Olayinka H. Babalola ön sıraya doğru ilerliyor.
İşte o an geldi.
Artık sahne onun.
Herkesin "Yinka" diye seslendiği Olayinka H. Babalola, 2026-2027 Dönem Rotary International Başkanı olarak Rotary dünyasının karşısına ilk kez çıkmaya hazırlanıyor. Nijerya'dan seçilen ikinci, Afrika kıtasından ise yalnızca ikinci Rotary International Başkanı olarak tarihi bir ana tanıklık ediyor.
Rotary Uluslararası Asamblesi'nin ilk sabahı...
Florida'nın Orlando kentinde her kış düzenlenen bu eğitim organizasyonu, göreve hazırlanan bölge guvernörlerini bir araya getiriyor.
Babalola, birazdan yapacağı ve oturumun ana konuşması olacak sunum için mikrofonunu çoktan takmış durumda.
Ancak önce, Rotary etkinliklerinin geleneklerinden biri olan açılış bayrak törenine katılmaya hazırlanıyor.
Sahneye, 2025-2026 Dönem Rotary International Başkanı İtalyan Francesco Arezzo ve kendisinden sonra başkanlık görevini üstlenecek Amerikalı Larry Lunsford ile birlikte çıkıyor. Üç lider, ülkelerinin bayraklarını taşıyarak sahnedeki yerlerini alıyor.
Bir solist Amerika Birleşik Devletleri Millî Marşı'nı seslendiriyor. Ardından İtalyan Bölge Guvernörleri Adayları sahneye çıkarak Francesco Arezzo'ya katılıyor ve "Il Canto degli Italiani"yi söylüyor.
Sonunda sıra Babalola'ya geliyor. Bir adım öne çıkıyor ve gururla dimdik duruyor. Başındaki ışıltılı yeşil-beyaz çizgili geleneksel şapkası, ülkesinin bayrağını yansıtıyor.
Nijerya kökenli Kanadalı Rotaryen Peace Udoka Anyira sahneye çıkarak Nijerya Millî Marşı'nı söylemeye başlıyor:
Ey Nijerya, seni selamlıyoruz,
Sevgili vatanımız,
Kabilelerimiz ve dillerimiz farklı olsa da,
Kardeşlik içinde biriz.
Yinka da marşa eşlik ediyor. Marşı söylerken yanağından bir damla gözyaşı süzülüyor.
Törenin ardından, duygularına hâkim olmakta güçlük çekerek şöyle diyor:
"Nijerya hakkında pek çok olumsuz hikâye duyarsınız. Ama bugün anlatılan hikâye kötü bir hikâye değil."
Gözlüğünü çıkarıyor, gözlerini siliyor ve sözlerine devam ediyor:
"Bugün bu ülkenin bayrağı, iyi niyetli insanların arasında; dünyanın 100'den fazla ülkesinden gelen iyi insanların önünde, çok güzel bir amaç için göndere çekiliyor."
1 Temmuz itibarıyla bu insanlara liderlik edecek kişi de Babalola olacak.
Doğuştan Bir Lider
Yinka Babalola'nın liderlik yolculuğu çok erken yaşlarda başladı.
Altı kardeşin en büyüğü olarak, Nijerya'nın en büyük şehirlerinden biri olan İbadan'da dünyaya geldi. Annesi öğretmen, babası ise muhasebeciydi.
"Bizim kültürümüzde ilk çocuk olmak, beraberinde bazı liderlik sorumluluklarını da getirir." diyor.
Üniversite eğitimini, o dönemde Federal University of Technology adıyla bilinen ve Nijerya'nın kuzeyindeki etnik çeşitliliğiyle öne çıkan Bauchi kentinde bulunan üniversitede aldı. Burası, ülkenin savanlık bölgelerinin Sahra Çölü'nün eteklerindeki yarı kurak Sahel kuşağına geçiş yaptığı coğrafyada yer alıyordu.
İkinci sınıftayken üniversitenin halkla ilişkiler direktörü, aynı zamanda Bauchi Rotary Kulübü üyesi olan bir Rotaryen, kendisine bir Rotaract Kulübü'nün kurulmasına yardımcı olup olamayacağını sordu.
Babalola, kurulan kulübün kurucu başkanı oldu.
Rotary'de Büyüyen Bir Yolculuk
Elektronik mühendisliği diplomasını aldıktan sonra Babalola, Nijerya Ulusal Gençlik Hizmeti Programı'nda (National Youth Service Corps) bir yıl görev yaptı. Etnik ve dini farklılıkların oluşturduğu ayrışmayı azaltmayı amaçlayan bu program kapsamında katılımcılar, kendi eyaletleri dışında görevlendiriliyordu.
Babalola'nın görev yeri Rivers Eyaleti'nin Port Harcourt kenti oldu. Fransız lastik üreticisi Michelin, ekipmanlarını modernize etmek üzere elektronik mühendisliği mezunlarının görevlendirilmesini talep etmişti ve Babalola da bu kapsamda şirkette çalışmaya başladı.
Port Harcourt'a gitmeden önce Babalola, Ulusal Gençlik Hizmeti Programı'na yeni katılan diğer katılımcılarla birlikte bir oryantasyon kampına katıldı. Üniversiteden yeni mezun olduklarına göre aralarında mutlaka Rotaract üyeleri olduğunu düşündü. Bir duyuru hazırlayarak ilan panosuna astı ve herkesi bir araya topladı.
"Kampta küçük bir Rotaract dostluk grubu oluşturduk." diye anlatıyor.
Port Harcourt'a geldiğinde, Michelin'in bulunduğu sanayi bölgesi olan Trans Amadi'deki Rotaract Kulübü'ne katıldı. Ulusal Gençlik Hizmeti Programı'ndaki diğer Rotaract üyeleriyle birlikte, Port Harcourt Rotary Kulübü tarafından desteklenen engelli çocuklara yönelik bir bakım merkezinde gönüllü olarak çalıştı.
Zorunlu kamu hizmetini tamamladıktan sonra Babalola, Shell'in Nijerya operasyonunda işe başladı. Henüz yirmili yaşlarının ortalarındaydı. Artık Rotaract'taki dönemini geride bırakmaya başladığını hissediyordu; işi ona yaşıtlarının çoğundan daha iyi bir gelir sağlıyordu. Bir sonraki mantıklı adımın, kendisine başarılı ve deneyimli kişilerden ilham verecek Rotary'ye katılmak olduğunu düşündü.
"Kendime yeni hedefler koyabileceğim bir ortamın parçası olmak istiyordum." diyor.
Ancak Trans Amadi Rotary Kulübü'nün bir toplantısına gidip üye olmak istediğini söylediğinde, kulüp üyeleri adeta şaşkına döndü. İçlerinden biri sert bir çıkış yaptı:
"Bu genç adama ne oluyor? Rotary'ye böyle mi üye olunur sanıyor?"
Ancak başka bir Rotaryen sponsoru olmak için gönüllü oldu. O kişi, yıllar içinde aynı zamanda en önemli mentorlarından biri hâline geldi.
Babalola bugün geriye dönüp baktığında şöyle diyor:
"Eğer o kişi benim için ayağa kalkmasaydı, bugün burada olmayabilirdim. Büyük olasılıkla oradan ayrılır, Rotary'ye katılmayı bir daha hiç düşünmezdim. Ve her şey orada biterdi."
Rotary'de, Shell Nijerya'nın Operasyon Direktörü de dâhil olmak üzere, kariyerine yön veren mentorlar edindi.
"Bazı insanlar vardır; size gelen bir mektupta imzalarını gördüğünüzde bunun yalnızca iki anlamı olabilir: Ya terfi etmişsinizdir ya da işten çıkarılmışsınızdır." diyor. "İşte o, böyle bir insandı."
Babasının vefatının ardından ise Nijerya petrol sektörünün önde gelen yöneticilerinden biri onu kanatları altına aldı.
Ama hepsinden önemlisi, Rotary onun olgunlaştığı yer oldu.
"Yirmi yedi yaşındasınız; cebinizde paranız var, bekârsınız, genç bir adamsınız... Böyle bir dönemde insanın aklından neler geçebileceğini tahmin edebilirsiniz." diyor.
"Ama Rotary'de olduğum için benim hayatım öyle ilerlemedi. İnsanlar vergileri konuşuyordu; bütçeyi konuşuyordu. Gayrimenkulü, yatırım fırsatlarını konuşuyordu ve bir anda biri size paranızla ne yapmanız gerektiğini anlatmaya başlıyordu.
"Rotary ona yalnızca mesleki gelişim değil, yaşam rehberliği de sundu.
Babalola, eşi Precy ile de Rotary sayesinde tanıştı. Precy, Port Harcourt'taki üniversitesinin Rotaract Kulübü'nün ilk kadın başkanıydı. Çocukları küçükken Rotary çalışmalarına ara verdi ve 2018 yılında yeniden Rotary'ye katıldı. Bugün bir avukat olarak görev yapıyor ve Port Harcourt Passport Rotary Kulübü'nün üyesi.
Yinka Babalola, şöyle diyor:
"Üyeler olarak hepimizin hikâyesi farklı olabilir. Ama Rotary hepimizin hayatına bir şekilde dokunuyor; kariyerimize, işimize, aile yaşamımıza..."
"Sanırım hangi Rotaryene sorarsanız sorun, onu Rotary'de tutan özel bir hikâyesi vardır."
Sahada Liderlik: Çocuk Felcini Tarihe Gömme Mücadelesi
Öğle saatleri… Yaklaşık on iki bölge guvernörü adayı konferans masasının etrafında toplanmış durumda. Florida güneşi salona süzülürken kartvizit alışverişi yapıyor ve Babalola'nın gelmesini bekliyorlar.
Bu guvernör adayları, çocuk felciyle mücadelenin sürdüğü son bölgeleri temsil ediyor. Aralarında vahşi çocuk felci virüsünün hâlâ endemik olduğu Pakistan ve komşusu Afganistan'ın yanı sıra, Babalola'nın ülkesi Nijerya'nın da içinde bulunduğu, salgınların kontrol altına alınması için çalışmaların sürdüğü Afrika bölgelerinden gelen isimler de bulunuyor.
Babalola salona giriyor ve yerine oturmadan önce herkesi sıcak bir şekilde selamlıyor. Ardından hepsinin ortak bir özelliği olduğunu söylüyor: Çocuk felciyle mücadelenin ön saflarında yer alıyorlar.
İlk başta alçak sesle, neredeyse sohbet eder gibi konuşuyor. Ardından konuşmasının temposu giderek yükseliyor. Öne eğiliyor, vurgulamak istediği noktalarda masaya hafifçe vuruyor ve onlardan bir anı hayal etmelerini istiyor: Rotary'nin çocuk felcinin tamamen ortadan kaldırıldığını dünyaya ilan ettiği o günü.
Parmaklarıyla masaya hafifçe vuruyor ve şöyle diyor:
"Kendinizi Rotary Uluslararası Kongresi'nde hayal edin. Ve sahneden şu anonsun yapıldığını duyuyorsunuz: 'Çocuk felcini tamamen ortadan kaldırdık ve bu başarı sizin görev sürenizde gerçekleşti.'"
Pakistan 3271. Bölge Guvernörü Adayı Shahzad Sabir, konuşmayı dinlerken mutluluğunu gizleyemiyor. Toplantının ardından şöyle diyor:
"Onun başkanımız olacak olmasından büyük heyecan duyuyoruz. Karşılaştığımız zorlukları biliyor. Adanmışlığın ne demek olduğunu biliyor. Bizim neler yaşadığımızı biliyor."
Rotary'nin Uluslararası PolioPlus Komitesi Başkanı Michael K. McGovern da aynı görüşte:
"Çocuk felcini ortadan kaldırma çalışmalarının günlük operasyonlarında bugüne kadar bu kadar aktif görev almış bir Rotary International Başkanımız hiç olmadı. Rotaryenlerle, hükümetlerle ve ortaklarımızla sahada birlikte çalıştı. Bundan daha iyi bir lider isteyemezdik."
Babalola'nın işin içine bizzat giren liderlik anlayışı, belki de en çarpıcı biçimde 2012 yılında ortaya çıktı. O dönemde bölge guvernörü olarak görev yapıyordu. Nijerya, vahşi çocuk felci virüsünün hâlâ endemik olduğu son ülkelerden biriydi. Özellikle ülkenin kuzeydoğusunda, Boko Haram'ın faaliyetleri nedeniyle aşılama kampanyaları son derece tehlikeli hâle gelmişti.
O sırada düzenlenen bir toplantıda, geçmiş ve görevdeki bölge guvernörlerinden her birinden Nijerya'nın 36 eyaletinden birinin sorumluluğunu üstlenmeleri istendi. Amaç, yerel yetkililerle birlikte çalışarak bağışıklama çalışmalarını desteklemekti.
Guvernörler gönüllü olarak eyalet seçmeye başladı. Ancak hiç kimse kuzeydoğudaki eyaletleri seçmedi.
Babalola ülkenin bu bölgesini iyi tanıyordu. Üniversite eğitimini burada almış, Rotary yolculuğuna da burada başlamıştı. Elini kaldırdı.
"İnsanlar bana dönüp, 'Bu adama ne oluyor?' der gibi baktılar." diyor.
O dönemde Borno Eyaleti Sağlık Komiseri olan Salma Ibrahim Anas, Babalola'nın kendisini ziyaret ettiği günü hâlâ hatırlıyor. Babalola, ertesi gün eyaletin uzak bölgelerinden birine giderek aşılama kampanyasının başlatılmasına destek olacağını söyledi. Ertesi gün onu gerçekten orada görünce şaşkınlığını gizleyemedi. Güvenlik riskleri nedeniyle bölge dışından çok az kişi bu topluluklara gitmeye gönüllü oluyordu.
"Konuşamadım." diyor Anas. "Böylesine bir adanmışlık… Böylesine bir güven… Böylesine bir fedakârlık… Boko Haram tehdidine rağmen, tek amacı o çocukların aşılanmasını sağlamaktı."Bu, adanmışlığın, güvenin ve fedakârlığın en üst seviyesiydi. Boko Haram tehdidine rağmen o çocuklar için elindeki her şeyi ortaya koydu."
2020 yılında Nijerya ve tüm Afrika Bölgesi, vahşi çocuk felci virüsünden arındırılmış ilan edildi.
Babalola'nın liderlik yetenekleri dikkatlerden kaçmamıştı. Daha sonra Babalola'nın başkanlık yılında yardımcısı olarak görev yapacak olan eski Rotary International Direktörü Bryn Styles, onunla ilk kez Babalola bölge guvernörüyken tanıştı.
"O zaman bile onun çok daha büyük sorumluluklar üstleneceği belliydi." diyor Styles. "O dönemin Rotary International Başkanı ile Başkan Adayı'na bir mektup yazarak, 'Bu, desteklememiz gereken biri.' dedim."
2017 yılında Babalola, Rotary International Yönetim Kurulu'ndaki görevine başlamaya hazırlanıyordu. 2018-2019 Dönem Rotary International Başkanı olarak seçilen Ugandalı Sam F. Owori ile birlikte görev yapmayı sabırsızlıkla bekliyordu. Ancak beklenmedik bir gelişme yaşandı. Owori, göreve başlamadan önce geçirdiği bir ameliyatın ardından hayatını kaybetti.
Babalola o günü şöyle hatırlıyor:
"Telefonunu aradım. Eşi açtı. 'Lütfen Sam'le görüşebilir miyim?' dedim. 'Sam artık yok.' diye cevap verdi. İnanamadım."
Ardından Geçmiş Dönem Rotary International Başkanı Jonathan Majiyagbe ile Geçmiş Dönem Rotary International Direktörü Sam Okudzeto'yu arayarak ne yapması gerektiğini sordu. İkisi de aynı cevabı verdi:
"Artık lider sensin."
Kısa bir süre sonra bu kez Ugandalı Rotaryenler onu aramaya başladı. Hepsinin sorduğu soru aynıydı:
"Şimdi biz ne yapacağız?"
"İşte o an bunun ne anlama geldiğini anladım." diyor Babalola. "Kendi kendime, 'Yinka, artık rolün değişti.' Afrika sana bakıyor. Artık öne çıkıp liderlik etmelisin.' dedim."
Owori, Afrika'da Rotary'nin büyümesine odaklanmak istiyordu. Babalola da bu çalışmayı sürdürmeye karar verdi.
"Kolay olmadı." diyor. "Ama bu, hayatımdaki en önemli liderlik deneyimlerinden biriydi."
2020-2021 döneminde Rotary International Başkan Yardımcısı olarak görev yapan Babalola, aynı zamanda Üyelik Geliştirme Komitesi'nin başkanlığını yürüttü. O yıl Afrika, Rotary tarihindeki en yüksek yıllık üye artışını kaydetti.
Babalola, Afrika'daki üyelik artışının yalnızca kıtanın genç ve büyüyen nüfusundan kaynaklandığı görüşüne katılmıyor.
"Bunun nedeni insanların bu konuya gerçekten önem vermesi." diyor. "Sihirli bir çözüm yok. Her şeyi tek başına çözecek mucizevi bir yöntem de yok."
"Üyelik hepimizin işidir." diyor. "Her Rotaryen yalnızca bir kişiyi Rotary'ye kazandırsa, Rotary bir gecede dönüşürdü."
Bu planlardan biri, Afrika'da üyeliğin artırılmasıydı. Bu, Babalola'nın kulüp başkanlığı ve bölge guvernörlüğü dönemlerinde öne çıktığı alanlardan biriydi. Owori'nin vefat ettiği dönemde Afrika'da 29 bin Rotaryen vardı. Bugün ise bu sayı 48 bine ulaştı.
Port Harcourt'tan Geçmiş Dönem Bölge Guvernörü ve Babalola'nın mentorluk yaptığı birçok Rotaryenden biri olan Virginia Major şöyle diyor:
"Yinka ile üyelik arasında bambaşka bir bağ var. Aman Allah'ım! Üyelik konusunda insanı neredeyse çileden çıkarıyor. Sürekli rakamlarla geliyor. 'Ulaşmamız gereken nokta burası.' 'Bunu yapmalıyız ve yapabiliriz.' Ben ona Afrika'nın üyelik babası diyorum."
Kalıcı Etki Yaratmak
Bayrak töreninin ardından Babalola, yardımcısı Bryn Styles'ın kendisini takdim etmesini beklemek üzere hızla sahne arkasına geçiyor. Başındaki yeşil-beyaz şapkayı çıkarıp, sabah oturumunun ardından gelecek dönem bölge guvernörlerine dağıtılacak kravat ve fularlarla aynı kumaştan hazırlanmış bir şapka takıyor. Tam o sırada biri aynı kumaştan bir cep mendili buluyor. Babalola, Styles adını anons ederken onu ceketinin cebine yerleştiriyor ve kendinden emin adımlarla sahneye çıkıyor.
Bir an duruyor. Salondaki katılımcılara bakıyor ve gülümsüyor. Ardından, çocukluğundan Rotary yolculuğuna, kendisine yol gösteren mentorlardan üstlendiği sorumluluklara kadar yaşadığı her deneyimin şekillendirdiği mesajını paylaşmaya başlıyor.
Babalola, Rotary'ye sonunda nasıl katılabildiğinin hikâyesini anlatırken salondan alkış yükseliyor. Ardından, Rotary Vakfı tarafından desteklenen kapsamlı anne ve çocuk sağlığı programı Together for Healthy Families'in Nijerya'da yarattığı etkiden söz ediyor. Sonra kollarını iki yana açarak bu yılın başkanlık mesajını çarpıcı bir şekilde duyuruyor:
"Create Lasting Impact"
"Kalıcı Etki Yarat."
Salondaki Rotaryenler ayağa kalkıyor. Alkışlar yükselirken birçok kişi bu tarihi anı fotoğraflıyor ve cep telefonlarıyla kaydediyor.
Babalola, Nijerya'dan seçilen yalnızca ikinci, Afrika kıtasından ise ikinci Rotary International Başkanı olabilir. Ancak Rotary'nin değerlerine bağlı kalarak, ziyaret ettiği her ülkede barışı güçlendirecek; manşetlerin ötesine geçerek insanların birbirini daha iyi anlamasına katkı sağlayacaktır. Ve kendisi de Rotary'de, dünyada ve insanların yaşamlarında kalıcı bir etki yaratacaktır.
Kaynak: Rotary Magazine, Temmuz 2026
Yazar: Diana Schoberg
Fotoğraflar: Monika Lozinska
Bu makale, Rotary Magazine'in Temmuz 2026 sayısında yayımlanan "President Yinka Answers the Call" başlıklı özgün makalenin Türkçe çevirisidir.
